بررسی فیلم سینمایی "لاله" اسدالله نیک نژاد

                                     موافقت ضمنی احمدی نژاد با ساخت فیلم "لاله"           

                                                                           اسدالله نیک نژاد

چند سال پیش که رئیس‌جمهوری به نیویورک سفر کرده بود، از نخبگان مقیم آمریکا دعوت کردند تا دیداری با احمدی‌نژاد در مرکزاستقرار ایشان و تیم همراه‌شان داشته باشند. در آن زمان از اسدالله نیک‌نژاد هم برای حضور در این جلسه دعوت شد در همین جلسه برای نخستین‌بار نیک‌نژاد طرح "لاله" را برای رئیس‌جمهوری خواند. . نتیجه این مذاکرات نیک نژاد موافقت ضمنی رئیس جمهوری مبنی برساخت این فیلم را کسب کرد.

 

 وقتی بیوگرافی لاله صدیق به فیلمنامه "لاله" تبدیل شد.

این فیلم به واسطه اسدالله نیک‌نژاد وارد ایران شد به این ترتیب که سال‌ها پیش خانم لاله صدیق بیوگرافی خود را برای یک نویسنده آمریکایی به طور کامل تعریف کرده بود و آن نویسنده هم فیلمنامه کاملی را نوشته بود و در اختیار نیک‌نژاد قرار داده بود. نیک نژاد عنوان کرده بود، این فیلم قرار بود با فیلمنامه اولیه با این شرط که خانم لاله صدیق به اتفاق همسرش در آمریکا پناهنده شود ساخته شود اما نیک‌نژاد نپذیرفته و ادامه روند ساخت این پروژه را متوقف کرده است.

 

دلیل مخالفت فارابی از ساخت فیلم سینمایی "لاله"

 

فیلم سینمایی "لاله" که نگارش فیلمنامه‌ آن را هم اسدالله نیک‌نژاد برعهده داشته‌است داستانی با محوریت زندگی لاله صدیق؛ قهرمان اتوموبیل‌رانی ایران دارد که با این داستان محوری سوژه‌ای اجتماعی را طرح می‌کند. دلیل مخالفت فارابی با این پروژه اختلاف فاحش فضای فرهنگی حاکم بر این فیلمنامه با فرهنگ ایرانی‌-اسلامی بوده ‌است

دبدار مجدد نیک نژاد با احمدی نژاد

 پس از ملاقات اولیه، احمدی‌نژاد بار دیگر نیک نژاد را دعوت کرد که به مرکز استقرار هیات ایرانی بیاید و نیک‌نژاد هم علیرغم مشکلاتی که برای ایشان به عنوان شهروند آمریکایی پیش می‌آمد خودش را در خطر انداخت و در جلسات مختلفی که رئیس جمهوری حضور داشت، حاضر شد. به گفته جمال شورجه عضو عالی سینما، نیک‌نژاد به نوعی در این سفرها نقش مدیر هنری برنامه‌های رئیس‌جمهوری را ایفا می‌کرد و میزگردهایی که احمدی نژاد در آن حضور داشت به لحاظ دکور، نورپردازی، فیلمبرداری مدیریت کرد و در نهایت به یکی از اعضای اصلی تیم همراه احمدی‌نژاد تبدیل شد.

 

 

دلایل ساخت پروژه پنج میلیاردی توسط سینمای مستند وتجربی

 

اما پس از خروج  فارابی این پروژه بر زمین نمانده و به دستور مستقیم رئیس سازمان سینمایی به مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی واگذار شد که این مرکز با و به دستور مستقیم رئیس سازمان سینمایی به مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی واگذار شد.

مدیر مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی گفت: هزینه پنج میلیاردی در مقیاس با استانداردهای تولید در سینمای جهان رقم ناچیزی است و فیلم "لاله" حداقل هفت میلیارد تومان هزینه لازم دارد.

شفیع آقامحمدیان مدیر مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ضمن بیان این مطلب در توضیح دلایل ساخت این پروژه سینمایی 5 میلیارد تومانی گفت: پذیرش ساخت این فیلم در راستای تغییر سیاست‌های اجرایی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی بود.

وی افزود: معتقدم تولید فیلم سینمایی "لاله" تجربه جدیدی در عرصه سینمای ایران است و برای نزدیک شدن به سیاست‌های جدید مرکز مبنی‌بر پررنگ کردن واژه "تجربی" شکل گرفته‌است. مطمئن هستم ساخته شدن این فیلم پاسخی به همه شائبه‌های پیش آمده در چند وقت اخیر خواهد بود.

تسلط به زبان انگلیسی شرط حضور بازیگران ایرانی در "لاله"

 

یکی از شروط کمپانی‌های خارجی برای تولید این فیلم حضور چند بازیگر خارجی است به خصوص اینکه پیشنهاد داده‌اند بازیگر نقش لاله را از بازیگران هالیودی انتخاب کنیم که این نقطه نظر با مخالفت شدید مرکز مواجه شده‌است. از همین رو قصد دارند از یک بازیگر غیرحرفه‌ای که چهره و فیزیکش تا اندازه‌ای شبیه به خانم لاله صدیق رالی باز ایرانی است استفاده کنند.چراکه بازیگران حرفه‌ای از جهت چهره و یا فیزیک به این نقش نمی‌خورند.

همچنین قرار است این فیلم به زبان انگلیسی ضبط شود و از همین رو بازیگران ایرانی که برای حضور در این فیلم انتخاب می‌شوند باید تسلط کامل به زبان انگلیسی داشته باشند.

 

گزینه های فیلمبرداری "لاله" محمد آلاپوش، تورنج اصلانی و زرین دست

از عوامل ایرانی هنگام فیلمبرداری این پروژه استفاده خواهد شد و در این رابطه مذاکراتی با برخی از فیلمبرداران چون محمد آلادپوش، تورنج اصلانی، علیرضا زرین دست و برخی دیگر از طراحان صحنه انجام شده است.هیچ یک از عوامل تولید خارج از کشور دعوت نشده‌اند اما در خصوص کم و کیف حضور کمپانی‌های خارجی در تولید این پروژه دونکته مهم وجود دارد.به این معنا که پشتیبانی‌های فنی چون صداگذاری، تدوین و کلیه مسائل پس از فیلمبرداری در خارج از کشور انجام می‌شود و دلیل این اقدام هم این است که کمپانی‌های خارج از کشور می‌توانند با توجه به هزینه‌های سنگین از جهت فنی پروژه را حمایت کنند و در ادامه روند این حمایت هم سرمایه‌گذاری‌های وسیع در حوزه پخش جهانی انجام دهند.

 

اما پس از اینکه پروژه فیلم سینمایی "لاله" مطرح شد انتقادهایی از این کار شد که به بررسی آنان می پردازیم.

 

انتقادها بر پروژه سینمایی میلیاردی

 

علی معلم منتقد و تهیه‌کننده سینما در ارتباط با پروژه سینمایی "لاله" به خبرنگار مهر گفت: من از جزئیات این پروژه بی‌خبرم. اما امیدوارم کار خوبی باشد! بهتر است در این ارتباط به بحث اهمیت پروژه‌ها نیز دقت کنیم.

وی افزود: به‌عنوان مثال برای بنده این مثل یک آرزو شده است که یکی از مسئولان موضع خود را درباره فیلم سینمایی "کوروش کبیر" که فیلمنامه آن نوشته شده و کارهایی نیز درباره آن صورت گرفته، مشخص کند و لااقل شرایط صدور مجوز ساخت آن را اعلام کنند.

معلم در آخر گفت : تصور ما هم این بود که مقامات دولتی علاقمند هستند که فیلم‌هایی درباره این شخصیت‌ها ساخته شود چراکه قطعا برای مسئولان پرداختن به زندگی کوروش مهمتر از زندگی یک دختر رالی کار است.به نظر می‌آید سوژه این فیلم جذابتر است و من در جریان دلایل آن نیستم! امیدوارم کارهای اینچنین باز هم انجام شود. لااقل تا کنون من درباره پروژه کوروش بارها مصاحبه کرده‌ام. اما نمی‌دانم چرا مسئولان موضع خود را مشخص نمی‌کنند. چطور کارهای دیگر به سرعت انجام می‌شود اما علاقه‌ای ندارند پاسخی درباره این پروزه ارائه کنند.

پرانتز باز این درست است که ما نیاز به ساخت فیلم شخصیت های تاریخی خود همچو کوروش بزرگ برای اشاعه فرهنگ وتمدن غنی ایران عزیز به جهانیان داریم اما،  فیلم سینمایی"لاله" نشان دهنده دختر ایرانی است که توانسته به عنوان یک قهرمان ایرانی در عرصه بین‌المللی خوش بدرخشد. سوژه این فیلم یک سوژه روز جهان‌شمول است که می‌تواند بخش عمده‌ای از تبلیغات علیه ایران مبنی‌بر عدم وجود تمدن و تجدد در زندگی شهرنشینی را خنثی کند.باور افکار عمومی دنیا درباره زن ایرانی این است که او آزادی عمل و استقلال در فعالیت اجتماعی ندارد و یا حتی اجازه رانندگی ندارند. با این اوصاف شاید پروژه سینمایی لاله ب‌تواند پاسخی به تمام شبهات مطرح شده در این خصوص باشد، پرانتز بسته.

ابراهیم اصغری تهیه‌کننده سینما درباره اختصاص بودجه میلیاردی برای ساخت فیلم سینمایی "لاله" به کارگردانی اسدالله نیک‌نژاد تأکید کرد: متأسفانه برخی دوستان بالا بودن هزینه را دلیلی برای فاخر بودن فیلم می‌دانند و در کنار آن هم می‌خواهند برخی خواسته‌های شخصی را به جامعه سینمایی و فرهنگی تحمیل کنند.

بودجه‌ 5 میلیارد تومانی به پروژه سینمایی"لاله" که به زندگی یک قهرمان رالی می‌پردازد، به خبرنگار مهر گفت: به نظر من اگر بتوانیم از قهرمانان ملی مانند قهرمانان دفاع‌مقدس به عنوان الگو و سمبل استفاده کنیم و از مقاطع درخشان زندگی آن‌ها فیلم تهیه کنیم برای مخاطب جذاب‌تر و برای نسل جوان نیز آموزنده‌تر خواهد بود.

پرانتز باز چنین اظهارنظری درست نیست چراکه سرمایه‌گذاری‌های میلیاردی برای تولید فیلم‌هایی با موضوع دفاع مقدس هم در گذشته برای ساخت فیلمی چون "دوئل" احمدرضا درویش شده‌است و یا در حال حاضر فیلم سینمایی شهید چمران که با عنوان "چ" به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا با سرمایه‌ دولتی ساخته می‌شودف پرانتز بسته.

مسعود اطیابی کارگردان سینما در ارتباط با پروژه میلیاردی "لاله" گفت: در شرایطی که سینمای ایران نیمه تعطیل است و تعدادی از اهالی سینما  از پس هزینه گزاف بر نمی آیند، درست نیست بودجه فرهنگی کشور ما صرف ساخت چنین فیلم هایی شود.

اطیابی ادامه داد:مسئواین اگر قرار است هزینه بیت المال و بودجه دولت را در ساخت چنین پروژه های هزینه کنند باید پاسخگو وجدان خود نیز در آینده باشند. مردم کشور ما برای دیدن فیلم های سینمایی حتی چند سالن مناسب که در شان آنها باشد در اختیار ندارند آن وقت چنین هزینه هایی جای آن که صرف به سازی فضاهای فرهنگی شود به چنین پروژه هایی اختصاص پیدا می کند

 

محمدرضا اسلاملو نویسنده و کارگردان سینمای ایران، ضمن انتقاد از اختصاص بودجه ویژه به پروژه سینمایی "لاله" گفت: نظام جمهوری اسلامی ایران و مردم شریف ما در شرایط فعلی نیازی به ساخت فیلم سینمایی با هزینه 5 میلیارد تومانی ندارد.

. وی در ادامه افزود: ازهمین‌رو ساخت فیلم هایی از این دست که داستان زندگی دختر رالی بازی به نام لاله است به هیچ عنوان حائز اهمیت نیست. در همه دنیا رسم بر این است که سینما در شرایط بحران در کنار حکومت می‌ایستد به عنوان مثال در کشور فرانسه فیلم‌هایی ساخته شد که استعمار این کشور را توجیه کرد. در واقع هنر و صنعت سینما به‌عنوان هنری جذاب و پرمخاطب کنار دولت فرانسه ایستاد.

اسلاملو در ادامه صحبت‌های خود با اشاره به دلایل ساخت فیلم سینمایی "لاله" به گارگردانی اسدالله نیک‌نژاد گفت: سینمای ایران سینمای زنده و پویایی نیست و متاسفانه در خواب عمیقی فرورفته است و حال اینکه شاید یکی از دلایل ساخت چنین فیلم پرهزینه‌ای خروج سینمای ایران از این رکود و رخوت باشد. در واقع مجریان این طرح نگاهی به سینمای گیشه دارند و می‌خواهند با پرداخت هزینه‌ها به دلار با تیمی مجزا که نیک‌نژاد از آمریکا خواهد آورد بحران اقتصاد سینمای ایران را برطرف کنند.

در انتهای این گزارش امیدواریم اگر این فیلم ساخته شد محتوای این فیلم ایرانی اسلامی باشد،با فرهنگ ما تناقض نداشته باشد و باعث پیشرفت سینمای ایران شود.

 گزارشی دیگر از عباس ایراندوست